Sürekli Kendinden Bahseden Biriyle Sohbet Nasıl Yönetilir?
Karşındaki kişinin aralıksız kendi hayatını anlattığı bir buluşmada sessizce kurban rolüne girmek zorunda değilsin. Sohbeti zarifçe iki kişilik hale getirecek taktikler bu yazıda.
Kahveni yudumluyorsun; karşıdaki kişi işindeki terfiyi, çocukluk anılarını, eski arabasını ya da geçen hafta gittiği sergiyi anlatıyor. Masaya oturalı neredeyse bir saat geçmiş ama senin adın, ne iş yaptığın ya da o gün nasıl hissettiğin hakkında en ufak bir fikri yok. Masada sürekli kendinden bahseden biri varken, buluşma bir diyalogdan çok tek kişilik tiyatro gösterisine dönüşür.
Başını sallayıp ‘Hadi ya, gerçekten mi?’ demekten yüz kasların yorulduysa yalnız değilsin. Çoğu erkek bu anlarda nezaketinden susar, durumu idare etmeye çalışır ve gece eve döndüğünde anlamsız bir duygusal yorgunluk hisseder. Karşındaki insanı kırmamak adına kendi varlığını görünmez kılmak, iletişimin en büyük tuzağıdır.
Oysa masadan kaçıp gitmek ya da somurtup içine kapanmak tek seçeneğin değil. Bu akışı kırmak, ipleri eline almak ve monoloğu gerçek bir sohbete çevirmek tamamen senin kuracağın doğru iletişime bağlı. Şimdi bu dinamiği nasıl değiştirebileceğine adım adım bakalım.
İçindekiler
Neden Durmadan Kendi Hayatını Anlatıyor?
Hemen narsist ya da bencil damgası yapıştırmadan önce durumu doğru okuman gerekir. İnsanlar her zaman kibirden ötürü durmaksızın kendilerini anlatmazlar; bazen sebep tamamen kontrolsüz heyecandır. İlk buluşma stresiyle başa çıkamayan biri, sessizlik anlarının getirdiği gerginlikten korktuğu için ağzına gelen ilk konuyu durmaksızın uzatabilir.
Bir diğer ihtimal ise yoğun onaylanma ihtiyacıdır. Karşındaki kişi senin ilgini çekmek için ne kadar başarılı, ne kadar gezmiş ya da ne kadar esprili olduğunu kanıtlamaya çalışıyor olabilir. Tabii ki gerçekten karşısındakini zerre umursamayan, sadece kendi sesine aşık karakterler de var. Aradaki farkı anlamak için beden diline ve gözlerine bakman yeterli; heyecanlı biri gergin gülümser ve hızlı nefes alır, bencil biri ise yalnızca senin hayran bakışlarını arar.
Monoloğu Bölmeden Araya Girmenin Yolu: Köprü Tekniği
Bir insanın sözünü kaba bir şekilde kesip ‘Biraz da ben konuşayım’ dersen savunmaya geçer. Bunun yerine onun cümlesinden bir anahtar kelime kapıp konuyu kendi yaşamına bağlaman gerekir. İletişimde buna köprüleme diyoruz.
Onun anlattığı bir detayı yakala, doğrula ve lafı kendi dünyana ustaca çek. Bu sayede hem dinlediğini gösterirsin hem de sohbetin yönünü masanın senin tarafına çevirirsin.
O: ‘…ve geçen yaz İtalya’ya gittiğimde üç gün boyunca o müzeyi gezdim. Sanat tarihi benim için inanılmaz bir tutku, saatlerce yürüyebilirim, ayaklarım uyuşsa bile umurumda olmuyor.’
Sen: ‘Müze gezmek tutku işi gerçekten. Ben de geçen ay benzer bir maratona girdim ama sanat yerine gastronomi peşindeydim. Sokak sokak yerel lezzet kovaladım ve günün sonunda ayaklarımı hissetmiyordum. Mesela yeni bir şehre gittiğinde benim için yerel mutfak müzeden önce gelir. Senin rotanda yemek nerede duruyor?’
Burada ne yaptık? Onu kırmadın, söylediğini onayladın ama hemen ardından sahneyi kendi deneyiminle paylaştın. En sonunda ise topu ona geri atarken çerçeveyi sen belirledin: Sanat tarihi monoloğu bitti, artık ortak bir zevk olan yemek kültürünü konuşuyorsunuz.
Pasif Dinleyici Olmaktan Çık, Sorularla Direksiyona Geç
Sürekli ‘Hı hı’, ‘Aynen’, ‘Çok iyiymiş’ diyerek başını sallarsan, konuşan kişiye bilinçaltında ‘Devam et, harika gidiyorsun’ mesajı verirsin. Sen pasif kaldıkça karşı taraf sahneyi doldurmaya devam eder. Direksiyonu devralmak istiyorsan yüzeysel onayları bırakıp derinleştiren sorular sormalısın.
Ezberlenmiş başarı hikayelerini kıran, kişiyi otomatik pilottan çıkarıp düşündüren sorular kullan:
- ‘Bunu anlatırken gözlerin parlıyor ama merak ettim, o süreçte seni en çok ne zorladı?’
- ‘Herkes dışarıdan sadece işin eğlenceli kısmını görüyor, peki perde arkasında nelerden fedakarlık etmen gerekti?’
- ‘Bu kadar yoğun tempoda koştururken günün sonunda kafanı gerçekten neyle boşaltıyorsun?’
Bu tarz sorular onu hikaye anlatıcılığı modundan çıkarır, gerçek duygularına indirir. İnsanlar hislerinden bahsetmeye başladıklarında karşısındakinin de bir insan olduğunu, sadece bir dinleyici kitlesi olmadığını daha net fark ederler.
Beden Dilinle ‘Ben de Buradayım’ Mesajı Ver
Sohbet sadece ağızdan çıkan kelimelerden ibaret değildir. Masada tamamen öne eğilmiş, iki elini çenene dayamış bir şekilde dinliyorsan, karşındaki kişi seni bir konferans dinleyicisi gibi görmeye başlar. Fiziksel sınırlarını çizmen şart.
Sırtını arkaya yasla, kahvenden yavaş bir yudum al ve göz temasını anlık olarak başka bir noktaya çevir. Bu küçük hareket, konuşmacının ritmini bozar. İnsanlar karşılarındaki kişinin ilgisinin azaldığını hissettiklerinde istemsizce duraksarlar. İşte tam o duraksama anı, senin sözü devralman için açılan kapıdır.
Bu Durumda Sık Yapılan Hatalar
Sohbetin dengesini kurmaya çalışırken yapılan birkaç tipik yanlış var ki bunlar durumu düzeltmek yerine daha da çıkmaza sokar.
- Sidik yarışına girmek: O Roma anısını anlatırken senin ‘Ben de Paris’teydim ama orası çok daha klas’ diyerek üstünlük kurmaya çalışman iletişimi savaşa dönüştürür. Amaç kimin daha havalı olduğunu kanıtlamak değil, bağı kurmaktır.
- İçine kapanıp pasif-agresif olmak: Telefonu çıkarıp ekrana bakmak, tek kelimelik soğuk cevaplar vermek ortamı buz keser. Rahatsızlığını tavırla değil, net bir iletişimle yönetmelisin.
- Nezaket adı altında kendini yok saymak: Gece boyunca tek kelime etmeyip ertesi gün arkadaşlarına ‘Kız hiç susmadı, başımı şişirdi’ diye dert yanmak senin sorumluluk almadığını gösterir. Sohbeti yönlendirmek iki kişinin de görevidir.
- Sertçe terslemek: ‘Hep sen konuşuyorsun, biraz da beni dinle’ gibi suçlayıcı bir ton masada kriz yaratır. Karşındaki insanı savunma pozisyonuna sokmadan akışı değiştirmek her zaman daha olgun bir tavırdır.
Ne Zaman Masadan Kalkmalısın?
Bütün bu adımları denedin: Köprü kurdun, sözü aldın, kendi hayatından bir detay paylaştın. Fakat o seni hiç dinlemedi, hemen sözünü kesip ‘Evet evet, ne diyordum, işte benim menajer…’ diyerek konuyu yine kendine çevirdi. Bir kez daha denedin, sonuç yine aynı oldu.
Burada artık strateji üretmeyi bırakman gerekir. Bazı insanlar karşısındakini gerçekten bir birey olarak görmez; sadece bir aynaya ihtiyaçları vardır. Eğer bir kadın senin anlattığın tek bir cümleye bile merak gösterip geri dönüş yapmıyorsa, orada flört yoktur. Zamanına saygı duy, hesabı iste ve bu buluşmayı ikinci bir şans vermeden kapat. Kendine değer veren bir erkek, figüran olarak yer aldığı masada gereğinden fazla oturmaz.
İletişim iki yönlü bir danstır; adımlardan birini sen, birini o atar. Eğer pistte sadece tek bir kişi dönüp duruyorsa, ritmi bozan sen olma ama o gösteriyi sonsuza kadar alkışlamak zorunda da kalma.
Sık Sorulan Sorular
Sürekli kendinden bahseden birinin narsist olduğunu nasıl anlarım?
Sözü zarifçe kendi tarafına çektiğinde seni hiç dinlemeyip hemen kendi konusuna dönüyorsa, anlattıklarına sıfır merak gösteriyorsa ve sadece övgü bekliyorsa narsistik eğilimler taşıyor olabilir. Heyecanlı insan ise sen konuştuğunda seni dikkatle dinler ve rahatlar.
Buluşmada lafını kesmek kaba görünmeme neden olur mu?
Cümlesinin tam ortasında kaba bir şekilde bölersen evet. Ancak nefes aldığı bir duraksama anında onun söylediği bir kelimeye köprü atarak kendi deneyimini eklersen bu kabalık değil, sohbeti zenginleştiren doğal bir hamle olur.
Sohbeti dengelemek için soru sormak karşı tarafı daha çok konuşturmaz mı?
Yüzeysel ve açık uçlu sorular konuşturur. Ancak ‘Peki bu seni duygusal olarak nasıl etkiledi?’ gibi derin ve odaklı sorular kişiyi durup düşünmeye sevk eder; monoloğu durdurup gerçek bir paylaşım alanı açar.
